Oorlogsmonumenten - Geallieerde militairen

Geallieerde militairen

  • Bourtange, plaquette voor Poolse militairen

    Om een ereschuld in te lossen

    Ruud Nobbe

    Een Gronings dorp dat grenst aan Duitsland. In de oorlog gaan Duitse en Nederlandse jongeren met elkaar uit of zwemmen samen in het kanaal. Niemand in het dorp zegt iets als Joodse gezinnen op de bus naar Westerbork worden gezet. Ruud Nobbe (1927) zwaait z’n vriendinnetje Emma Frank uit. Nu vraagt hij zich af waarom niemand wat deed. Begin april 1945 arriveren Poolse bevrijders in het dorp. Drie van hen komen om doordat een tank ontploft. Vijftig jaar na dato ontwerpt Ruud Nobbe een gedenkteken. Om een ereschuld in te lossen, zoals hij zelf zegt. Lees meer

  • Leusden, Russisch ereveld

    Door niemand begrepen en niemand betreurd?

    Mom Wellenstein

    Wat doen Russische krijgsgevangenen uit Centraal-Azië in Kamp Amersfoort? Willen de Duitsers ze als Untermenschen tonen? Een soort propaganda-instrument? Niemand weet het. Voor Mom Wellenstein (1919) en zijn kampgenoten is het effect omgekeerd. Ze zijn zeer begaan met hun lot. Menselijke wrakken noemen ze hen. Ze zijn helemaal alleen, op een plek de niemand kent, zoals Wellenstein zegt. Een paar weken later worden ze geliquideerd. Dat er in Leusden een monument voor ‘zijn’ Russen is gekomen hoort hij bij toeval van zijn zoon. Hij vertelt waarom hem dat zo raakt. Lees meer

  • Lent, 'De Oversteek'

    Een onbesuisde tocht die slecht had kunnen aflopen

    Ben Bouman

    Als enige Nederlander doet hij mee aan de Waaloversteek van de geallieerden bij Nijmegen op 20 september 1944. Ze denken door te stoten naar Berlijn. Maar dat is een misvatting. De Duitsers bieden weerstand en de bruggen bij Nijmegen moeten worden opgegeven. Ben Bouman (1923) vertelt hoe hij vanuit z’n onderduikadres gaat kijken bij de Waal en mee kan doen aan de oversteek. In een piepklein bootje bereikt hij wonder boven wonder de overkant. Hoe het anders had kunnen aflopen beseft hij pas later. Lees meer

  • Schiermonnikoog, oorlogsgraven op begraafplaats Vredenhof

    Op zoek naar de verhalen achter de oorlogsgraven

    Wyb Jan Groendijk

    Op Schiermonnikoog spoelen in de oorlog de lichamen aan van geallieerden, maar ook van Duitsers. Van velen is de identiteit onbekend. Op hun grafsteen staat slechts 'known unto God' of 'inconnu'. Wyb Jan Groendijk (1957) is beheerder van de drenkelingenbegraafplaats Vredenhof, de laatste rustplaats van 115 militaire oorlogslachtoffers. Ze liggen door elkaar, ongeacht rang, afkomst of nationaliteit. In 1988 gaat Groendijk op zoek naar de verhalen achter de oorlogsgraven. Lees meer

  • Eede, Nationaal Monument 'De Nederlandse Maagd'

    Ik zag koningin Wilhelmina terugkeren in Nederland

    René Martens

    Op 13 maart 1945 kondigt de dorpsomroeper aan dat koningin Wilhelmina na vijf jaar in Engeland voet op Nederlandse bodem zal zetten. René Martens (1936) is er als jongetje bij in Eede, op de grens van Zeeuws-Vlaanderen en België. In de grensstreek vinden in het najaar van 1944 hevige gevechten plaats tussen de bezetter en Canadese militairen. In 1954 komt er een Nationaal Monument. Zestig jaar na dato speelt de toneelvereniging van Eede onder leiding van regisseur Martens de terugkeer van de koningin na. Zodat niemand vergeet wat er toen is gebeurd. Lees meer

  • Den Helder, Vliegersmonument

    Thank you for sixty years of freedom

    Joop Hermeler

    Joop Hermeler (1924) ontsnapt uit de wapenfabriek waar hij bommen voor de Duitsers moet maken. Hij duikt onder bij zijn oom. Na verraad worden ze samen op. Ze belanden in Kamp Amersfoort. Joop overleeft Kamp Amersfoort. Na de oorlog helpt hij om oorlogsmisdadigers te identificeren. Ingrijpende confrontaties. Vanaf 1992 zet hij zich in voor herstel van het verzetsmonument in Den Helder. Ook neemt hij het initiatief voor plaatsing van een plaquette op het Vliegersmonument. Geen herdenking slaat hij over. De herinnering doorgeven aan de derde generatie, dat is wat Hermeler wil. Lees meer

  • Waarde, oorlogsmonument

    Prins Bernhard heeft het monument onthuld

    Minus Goud

    Een Engelse bommenwerper stort neer op het Zeeuwse dorp Waarde. Tussen de Oosterschelde en de Westerschelde. Het is de nacht van 11 op 12 april 1944. Drie burgers en vijf bemanningsleden komen om. Veertig jaar later reconstrueert Minus Goud (1939) de fatale duikvlucht en richt op de plaats van het ongeluk een monument op. Prins Bernhard onthult het op 31 maart 1984. Piloot Moore is erbij. Lees meer

  • Burgum, monument in de Kruiskerk

    Gestorven en begraven in Bergum

    Teade Kingma

    In de nacht van 7 september 1941 vliegt een Engelse bommenwerper richting Duitsland. Boven Friesland wordt het vliegtuig neergehaald. De vijf bemanningsleden komen om. Taede Kingma (1921) ziet één van hen de volgende dag in het veld liggen. Een knappe jongeman met bruine ogen. De gestorven mannen worden achter de Kruiskerk in Burgum begraven. Voorjaar 1945 is hij lid van de Binnenlandse Strijdkrachten. Samen met drie anderen bewaakt hij de Waterleiding. Als enige overleeft hij de beschietingen door vluchtende Duitsers. Een plaquette brengt hen in herinnering. Lees meer

  • Dronten, Vliegersmonument

    Vermist blijkt erger te zijn dan dood

    Gerrit-Jan Zwanenburg

    Je moet en beetje gek zijn om dit werk te doen, zegt Gerrit-Jan Zwanenburg (1928). Twintig jaar lang is hij bergingsofficier van vliegtuigwrakken uit de Tweede Wereldoorlog. Honderddertig vliegtuigen bergt hij, zoals dat heet. Van stoffelijke resten de identiteit vaststellen, meestal Britten of Amerikanen. Voor familie een opluchting als het lichaam van hun geliefde is geïdentificeerd. Want vermist is erger dan dood. Zwanenburg heeft het gevoel zo iets terug te kunnen doen voor ‘onze’ bevrijders. Lees meer

  • Werkhoven, monument voor Régis Charles Deleuze

    Al dertig jaar in de ban van het verhaal van Régis

    Yvonne van den Brink

    Een meisje van tien ontdekt in de weilanden een grafsteen. Op dat moment begint Yvonne van den Brink (1967) haar zoektocht. Van wie is de grafsteen? Wat is het verhaal erachter? En hoe zorg ik dat de grafsteen onderhouden wordt? Stukje bij beetje ontvouwt zich het verhaal van de omgekomen RAF-piloot Régis Deleuze. Jaren later ontmoet ze zijn familie. De puzzelstukjes vallen op hun plaats. Zo hoort ze wat voor jongen hij geweest is. Hoe hij bij de RAF terecht is gekomen. En hoe zijn van oorsporg Belgische familie tegen 'm aankijkt. Lees meer

Zoek een verhaal