4 mei. Dodenherdenking. 2 minuten stilte. In 96 procent van de
gemeenten wordt dan een herdenkingsbijeenkomst georganiseerd. De
bijeenkomsten vinden vaak plaats bij één van de ruim 3.400
oorlogsmonumenten in Nederland.
Het belang dat de Nederlandse
bevolking aan deze gedenktekens hecht is groot. Sommige gemeenten
verzorgen deze gedenktekens al jarenlang goed. Maar de meerderheid van
de gemeenten heeft hiervoor geen eenduidig beleid. Daarom is het vaak
moeilijk om verval te voorkomen en te anticiperen op gevoeligheden die
kunnen ontstaan bij verplaatsing, verwijdering of aanpassing. Dit alles
rechtvaardigt een scherpe aandacht voor behoud en beheer van die
gedenktekens.
Verantwoordelijkheid
De vraag is wie verantwoordelijk is voor beheer en behoud van oorlogsmonumenten. Monumenten zijn vaak opgericht vanuit particulier initiatief, maar tegelijkertijd staan ze in de openbare ruimte. Als gevolg daarvan hebben gemeenten een verantwoordelijkheid - of ze het willen of niet. 67 procent van de gemeenten voelt die verantwoordelijkheid ook. Met één kanttekening: ze weten lang niet altijd hoeveel monumenten er feitelijk in de eigen gemeente staan. Beheer en behoud beginnen dan ook allereerst met een inventarisatie van die monumenten.
Beleidshandreiking
Op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft het Nationaal Comité 4 en 5 mei de Beleidshandreiking beheer en behoud oorlogsmonumenten ontwikkeld in het kader van het programma Erfgoed van de Oorlog. Oogmerk van deze handreiking: de maatschappelijke noodzaak en urgentie van beheer en behoud onderstrepen. En bovenal: bestuurders en ambtenaren inzichten en praktische adviezen bieden die de ontwikkeling of aanscherping van beleid vergemakkelijken.
Deze handreiking is overigens geen star pleidooi voor het behoud van alle monumenten tot in de eeuwigheid. De betekenis van oorlogsmonumenten verandert met de tijd en zal altijd in de dan geldende context moeten worden beschouwd. Wel hoopt het Nationaal Comité dat deze handreiking de opmaat vormt tot structurele aandacht voor gemeentelijk beheer en behoud van dit erfgoed dat - in elke betekenis van het woord - kwetsbaar is.
Zo bestelt u de handreiking
De beleidshandreiking kan door gemeenten, lokale 4 en 5 mei comités en Oranjeverenigingen gratis besteld worden door in de linkermenubalk bestellen aan te klikken.