Generaties van na de oorlog
Momenteel is de grote meerderheid van de bevolking van Nederland geboren na
1945. Toch leeft de oorlog ruim zestig jaar later nog sterk bij de mensen. Dat geldt niet alleen voor de eerste generatie van na de oorlog, die vaak op een ingrijpende manier geconfronteerd werd met het oorlogsverleden van hun ouders. Het geldt ook voor jongere generaties, die de gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog verbinden met oorlog en discriminatie vandaag de dag.
In de opvoeding van de eerste generatie van na de oorlog was het dagelijks
leven, van groot tot klein, doordrongen van referenties aan de oorlog. Die hadden
zowel betrekking op simpele leefregels – ‘eet je bord leeg’- als op grote
morele dilemma’s. Soms werd er volledig over de oorlog gezwegen, maar bleek de
invloed van de oorlog impliciet in schaamte, dan wel een ontwijkende houding.
Kinderen van mensen die in concentratiekampen of Japanse interneringskampen
hadden gezeten, van militairen en mensen die actief waren in het verzet hadden vaak
op een ingrijpende manier te maken met de oorlog van hun ouders. Dat gold ook
de kinderen van ouders die de kant van het nationaal-socialisme hadden gekozen
en de nakomelingen van vijandelijke soldaten. De gevolgen van de oorlog raakten
zo diep in het leven van sommigen van deze generatie dat deze een
allesbepalende rol gingen spelen.
Gehandicapten en homoseksuelen hebben vaak een extra gevoeligheid ten aanzien van wat er in de oorlog gebeurd is. Vanuit het bewustzijn dat de nazi’s in Duitsland gehandicapten en homoseksuelen op grote schaal hebben vervolgd en vermoord, zijn er vaak vertegenwoordigers van deze twee groepen aanwezig bij herdenkingen.
Bij jongeren roepen de diverse recente oorlogen waarin genocide plaatsvond
en de huidige vluchtelingenproblematiek veel vragen op over
het verleden. Het belang dat jongeren hechten aan herdenken biedt een toekomst
voor herdenken, ook als de eerste generatie er niet meer is.
Gehandicapten en homoseksuelen hebben vaak een extra gevoeligheid ten aanzien van wat er in de oorlog gebeurd is. Vanuit het bewustzijn dat de nazi’s in Duitsland gehandicapten en homoseksuelen op grote schaal hebben vervolgd en vermoord, zijn er vaak vertegenwoordigers van deze twee groepen aanwezig bij herdenkingen.
Bij jongeren roepen de diverse recente oorlogen waarin genocide plaatsvond
en de huidige vluchtelingenproblematiek veel vragen op over
het verleden. Het belang dat jongeren hechten aan herdenken biedt een toekomst
voor herdenken, ook als de eerste generatie er niet meer is.