'Herdenken zolang de opa's nog leven'
Jan Buyser
Jan Buyser (1920) ontsnapte uit gedwongen tewerkstelling in Duitsland en volgde als Engelandvaarder een militaire opleiding in Engeland en Amerika. Denken aan gesneuvelde kameraden en herinneringen ophalen met oud-strijders is zijn manier van herdenken.
'Mijn herinneringen deel ik met andere oud-strijders omdat zij de
enigen zijn die mij echt begrijpen. Oud-strijders delen een soort
lotsverbondenheid.
Aan mijn studententijd in Delft kwam in februari
1943 abrupt een einde, toen de Duitsers razzia's hielden op
universiteiten. Na drie dagen kregen kwam ik terecht in kamp Vught.
Uiteindelijk werd ik met andere studenten op transport naar Straatsburg
gesteld, waar we in de fabriek van Junkers Flugzeug- und Motoren
moesten werken.
Op een dag raakten mijn slaapje en ik in een kroeg in Straatsburg in
gesprek met een Elzasser die vroeger als conducteur op de trein
Berlijn-Bazel had gewerkt. We wilden van hem weten hoe wij in
Zwitserland konden komen om van daaruit naar Engeland te vliegen en ons
aan te sluiten bij de Nederlandse strijdkrachten. Hij legde heel
nauwkeurig uit hoe we met een kolentrein konden wegkomen.
De reis ging voorspoedig. Eenmaal in Zwitserland werden we in het
Nederlands-Belgische vluchtelingenkamp Les Verrières ondergebracht in
afwachting van een vliegtuig naar Engeland. In het kamp zaten ook mijn
latere kameraden Guus Born en Richard Barmé. Er ging maar één vlucht
per maand naar Engeland. Dat duurde ons te lang. Wij besloten over land
dwars door Frankrijk, Spanje en Portugal te trekken en vandaar de boot
naar Engeland te nemen.
Eenmaal aanvaard als Engelandvaarder koos ik voor de Mariniers. We
kregen in Amerika onze opleiding, met als doel Indië te helpen
bevrijden.
Mijn twee kameraden met wie ik uit Zwitserland naar Engeland ben
gevlucht, zijn beiden gesneuveld, Guus Born in Indië en Richard Barmé
is na dropping boven Nederland gefusilleerd op de Waalsdorpervlakte. Ik
moetl veel aan hen denken.
Ik woon alweer een aantal jaren in België en ben in 1992 voorzitter
geworden van de Vereniging van Nederlandse Oud-Strijders in België. Ik
ben aanwezig bij enige officiële herdenkingen in België. Maar ik weet
niet of de jeugd dit soort plechtigheden moet voortzetten wanneer onze
generatie er niet meer is. Je kunt niet eeuwig blijven herdenken. Het
is herdenken zolang de opa's nog leven.'
Mark Pier
