Nationaal Comité - Persberichten

Staatssecretaris Jet Bussemaker spoort gemeenten aan tot actief beheer en behoud van oorlogsmonumenten

In Nederland staan ruim 3.300 oorlogsmonumenten en nog steeds komen er elk jaar nieuwe monumenten bij. Sommige gemeenten verzorgen hun erfgoed al jarenlang goed, maar de meerderheid heeft geen duidelijk overkoepelend beleid. 65 jaar na de Tweede Wereldoorlog geeft dit reden tot zorg. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei heeft daarom de Beleidshandreiking beheer en behoud oorlogsmonumenten ontwikkeld. Deze handreiking biedt handvatten voor structureel beheer zodat ook bij vragen als ‘wie is verantwoordelijk bij vernieling, wat te doen als een monument aangepast moet worden en kan een oorlogsmonument verplaatst worden’ een gemeente weet wat te doen.
Tijdens de presentatie in De Nieuwe Kerk te Amsterdam is het eerste exemplaar van de Beleidshandreiking, die op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is geschreven, aan staatssecretaris Jet Bussemaker overhandigd. De staatssecretaris gaf aan dat onderhoud van monumenten belangrijk is. “Ik maak mij er sterk voor dat monumenten die een bijdrage leveren aan onze herinnering aan de oorlog, goed worden verzorgd.” Zij kreeg het eerste exemplaar overhandigd door Els Swaab, voorzitter Nationaal Comité 4 en 5 mei. Els Swaab benadrukte dat het voor een gemeente belangrijk is om het beheer van oorlogsmonumenten goed te regelen en vast te leggen. “Op deze manier kan dit bijzondere culturele erfgoed voor de toekomst behouden blijven. Bovendien kunnen zo onaangename en vaak emotionele problemen rondom kosten van onderhoud, de juridische status van een monument, het auteursrecht van de kunstenaar, eigendomsverhoudingen en emotioneel eigenaarsschap van betrokkenen voorkomen worden.”

Visie op oorlogsmonumenten
In de discussie tussen Jet Bussemaker, Ralph Pans (voorzitter Directieraad Vereniging van Nederlandse Gemeenten) en Jos Bazelmans (hoofd sector Kennis Erfgoed Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten), onder leiding van Els Swaab werd onder andere gesproken over het belang en de noodzaak van goede zorg voor monumenten. Bussemaker: “Ik ga er van uit dat gemeenten zelf, of in samenwerking met andere eigenaren van deze monumenten, hun verantwoordelijkheid in deze nemen.” Pans meldde dat hier een taak ligt die de gemeenten zeker op zich zullen nemen. Bazelmans vulde hierop aan “dat verantwoordelijkheden decentraal moeten worden opgepakt waar het kan, en centraal waar het moet”.

Praktische adviezen
In december 2005 is er door het Nationaal Comité 4 en 5 mei een enquête onder gemeenten gehouden. Hieruit bleek dat veel gemeenten niet op de hoogte zijn van het aantal en de status van oorlogsmonumenten binnen hun gemeentegrenzen. De beleidshandreiking biedt gemeenten praktische adviezen voor het opstellen van een onderhoudsplan en het onderhouden van verschillende materialen. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan de geschiedenis van oorlogsmonumenten in Nederland, de potentiële gevoeligheden die met oorlogsmonumenten samenhangen en de juridische aspecten die het beheer met zich meebrengt. Ook zijn enkele interviews opgenomen met direct betrokkenen bij oorlogsmonumenten.

Oorlogsmonumenten in Nederland
De afgelopen jaren heeft het Nationaal Comité 4 en 5 mei zich onder andere bezig gehouden met het opbouwen van een digitale Database Oorlogsmonumenten. Momenteel bevat deze database informatie over meer dan 3.300 monumenten in Nederland. De monumenten zijn er in verschillende vormen; van beelden tot gevelstenen.

Persberichten