Solidariteit met vluchtelingen
23-11-2007
Edwin Huizing, algemeen directeur
VluchtelingenWerk Nederland
Sinds de Tweede Wereldoorlog is er nog geen dag zonder
oorlog geweest. Sindsdien hebben meer dan 200 oorlogen en conflicten
plaatsgevonden. Elk jaar zijn wereldwijd vele miljoenen mensen op de vlucht
voor oorlogsgeweld. Volgens een rapport van de UNHCR – de
vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties – waren er in 2006 wereldwijd
bijna 10 miljoen vluchtelingen. Bovendien telde de wereld in 2006 ruim 24
miljoen ontheemden – oftewel vluchtelingen-in-eigen-land – die op onvoldoende
bescherming van hun eigen overheid kunnen rekenen. Een belangrijke reden
hiervoor is dat de eigen overheid vaak een rol in het conflict speelt.
Eli Wiesel heeft eens gezegd 'Vluchtelingen leven in een verdeelde wereld, tussen landen waarin ze niet kunnen leven en landen waarin ze niet mogen leven'
Kwamen dertig jaar geleden de humanitaire rampen via de televisie in onze huiskamer, nu staan de gevolgen van conflicten in de vorm van vluchtelingen op onze stoep. Echter, meer dan 95% van de vluchtelingen verblijft in eigen land of regio. Solidariteit met deze mensen is essentieel in een steeds kleiner wordende wereld. Juist in Nederland en Europa hebben we gezien dat sociale en economische solidariteit, sinds de Tweede Wereldoorlog een veilige en vrije toekomst hebben bewerkstelligd. Maar uit het Nationale Vrijheidsonderzoek, blijkt dat slechts 3% van de Nederlanders het vluchtelingenvraagstuk als een internationaal zorgwekkend vraagstuk zien.
De globaliserende wereld brengt Nederlanders nog steeds veel goeds. Wij zijn rijk en die rijkdom zetten we onder ander in door veel te reizen. De vrijheid van reizen is enorm veranderd de laatste decennia. Door die reizen komen steeds meer Nederlanders in contact met nieuwe culturen en met ontwikkelingsvraagstukken. Een nieuwe vorm van solidariteit ontwikkelt zich de laatste jaren.
Men begint eigen ontwikkelingsprojecten, spant zich individueel maximaal in voor de getroffenen van rampen zoals de Tsunami in Azië. Daarmee tonen Nederlanders zowel collectief, via overheid en maatschappelijke organisaties als individueel hun solidariteit met hen die het veel slechter hebben. Logischerwijs staan de conflictregio’s van deze wereld niet in de top tien van de Last Minutes of Verre bestemmingen, maar juist daar is onze solidariteit het hardst nodig. Onze solidariteit met en voor hun vrijheid.
Solidariteit is dan ook meer dan het minimaal nakomen van internationale vluchtelingen- en mensenrechtenverdragen. Solidariteit met vluchtelingen heeft meerdere dimensies. Aan de basis staat in hoeverre wij ons willen inspannen, risico’s willen lopen en offers willen brengen voor de vrijheid van anderen, in de wetenschap dat in het verleden anderen dat voor ons hebben gedaan en in het vertrouwen dat in de toekomst anderen dat, indien nodig weer voor ons zullen doen.
Die solidariteit betekent ook een bereidheid om effectief in te grijpen als duizenden of miljoenen mensen worden bedreigd en er geen andere oplossingen meer zijn. Het betekent ook de acceptatie van een economische prijs te betalen, als de bescherming van onschuldigen niet op de agenda van bondgenoten of handelspartners prijkt. Het betekent in ieder geval een langdurig commitment om ook tijdens de wederopbouw als steun in de rug er te zijn.
De laatste jaren is het aantal vluchtelingen dat Europa weet te bereiken enorm afgenomen. De vele miljoenen ontheemden die Europa niet kunnen bereiken vragen om solidariteit op afstand, zij hebben geen middelen, geen mogelijkheden, geen veiligheid of kunnen om andere redenen hun land niet te ontvluchten. Vluchtelingen, hebben recht op veiligheid en vragen om solidariteit en medemenselijkheid tijdens hun verblijf in buurlanden of tijdens hun reis naar veilige derde landen. Tijdens hun vlucht worden ontheemden stelselmatig uitgebuit, bedreigd, verkracht, verwond en vermoord. Bovendien wacht hen aan de grens met het veilige Europa een nieuwe verschrikkelijke uitdaging.
Hoe kom ik Europa in om mijn recht op asiel en veiligheid te vragen. Wie beschermt mij? Voor velen is het oversteken van de grens van de EU in gammele bootjes één van de gevaarlijkste delen van hun reis. Dan komt de laatste opgave. Een vluchteling verandert aan onze grens in een asielzoeker, die moet bewijzen dat hij vluchteling is. De laatste jaren heeft de Nederlandse overheid, gedragen door een aanzienlijk deel van de samenleving, niet uitgeblonken in solidariteit met deze groep. Het rechtssysteem voor asiel is ingezet om zoveel mogelijk mensen af te schrikken en te bewijzen dat het geen vluchtelingen betreft.
Bestaat er een thermometer voor solidariteit? Is het de erkenning van internationale mensenrechten – en vluchtelingenverdragen, is het de begroting voor ontwikkelingssamenwerking, het aantal vredesmissies en militairen die risico’s nemen. Is het de bewondering van en waardering voor deze militairen, die het risico lopen dat de rest van de samenleving niet loopt. Is de wijze waarop Nederlanders denken over en omgaan met vluchtelingen die ons land hebben weten te bereiken een indicator. Voor echte solidariteit ben je bereid zelf iets op te offeren. Dat kan een financieel offer zijn, door een directe donatie aan humanitaire organisaties of door het delen van welvaart in ons land. Subtieler is het bevorderen en waarderen van de bijdrage die vluchtelingen aan onze samenleving kunnen leveren. Met die solidariteit bereiken we dat vluchtelingen in ons land niet alleen in vrijheid kunnen leven, maar zich ook kunnen ontplooien.
Eli Wiesel heeft eens gezegd 'Vluchtelingen leven in een verdeelde wereld, tussen landen waarin ze niet kunnen leven en landen waarin ze niet mogen leven'
Kwamen dertig jaar geleden de humanitaire rampen via de televisie in onze huiskamer, nu staan de gevolgen van conflicten in de vorm van vluchtelingen op onze stoep. Echter, meer dan 95% van de vluchtelingen verblijft in eigen land of regio. Solidariteit met deze mensen is essentieel in een steeds kleiner wordende wereld. Juist in Nederland en Europa hebben we gezien dat sociale en economische solidariteit, sinds de Tweede Wereldoorlog een veilige en vrije toekomst hebben bewerkstelligd. Maar uit het Nationale Vrijheidsonderzoek, blijkt dat slechts 3% van de Nederlanders het vluchtelingenvraagstuk als een internationaal zorgwekkend vraagstuk zien.
De globaliserende wereld brengt Nederlanders nog steeds veel goeds. Wij zijn rijk en die rijkdom zetten we onder ander in door veel te reizen. De vrijheid van reizen is enorm veranderd de laatste decennia. Door die reizen komen steeds meer Nederlanders in contact met nieuwe culturen en met ontwikkelingsvraagstukken. Een nieuwe vorm van solidariteit ontwikkelt zich de laatste jaren.
Men begint eigen ontwikkelingsprojecten, spant zich individueel maximaal in voor de getroffenen van rampen zoals de Tsunami in Azië. Daarmee tonen Nederlanders zowel collectief, via overheid en maatschappelijke organisaties als individueel hun solidariteit met hen die het veel slechter hebben. Logischerwijs staan de conflictregio’s van deze wereld niet in de top tien van de Last Minutes of Verre bestemmingen, maar juist daar is onze solidariteit het hardst nodig. Onze solidariteit met en voor hun vrijheid.
Solidariteit is dan ook meer dan het minimaal nakomen van internationale vluchtelingen- en mensenrechtenverdragen. Solidariteit met vluchtelingen heeft meerdere dimensies. Aan de basis staat in hoeverre wij ons willen inspannen, risico’s willen lopen en offers willen brengen voor de vrijheid van anderen, in de wetenschap dat in het verleden anderen dat voor ons hebben gedaan en in het vertrouwen dat in de toekomst anderen dat, indien nodig weer voor ons zullen doen.
Die solidariteit betekent ook een bereidheid om effectief in te grijpen als duizenden of miljoenen mensen worden bedreigd en er geen andere oplossingen meer zijn. Het betekent ook de acceptatie van een economische prijs te betalen, als de bescherming van onschuldigen niet op de agenda van bondgenoten of handelspartners prijkt. Het betekent in ieder geval een langdurig commitment om ook tijdens de wederopbouw als steun in de rug er te zijn.
De laatste jaren is het aantal vluchtelingen dat Europa weet te bereiken enorm afgenomen. De vele miljoenen ontheemden die Europa niet kunnen bereiken vragen om solidariteit op afstand, zij hebben geen middelen, geen mogelijkheden, geen veiligheid of kunnen om andere redenen hun land niet te ontvluchten. Vluchtelingen, hebben recht op veiligheid en vragen om solidariteit en medemenselijkheid tijdens hun verblijf in buurlanden of tijdens hun reis naar veilige derde landen. Tijdens hun vlucht worden ontheemden stelselmatig uitgebuit, bedreigd, verkracht, verwond en vermoord. Bovendien wacht hen aan de grens met het veilige Europa een nieuwe verschrikkelijke uitdaging.
Hoe kom ik Europa in om mijn recht op asiel en veiligheid te vragen. Wie beschermt mij? Voor velen is het oversteken van de grens van de EU in gammele bootjes één van de gevaarlijkste delen van hun reis. Dan komt de laatste opgave. Een vluchteling verandert aan onze grens in een asielzoeker, die moet bewijzen dat hij vluchteling is. De laatste jaren heeft de Nederlandse overheid, gedragen door een aanzienlijk deel van de samenleving, niet uitgeblonken in solidariteit met deze groep. Het rechtssysteem voor asiel is ingezet om zoveel mogelijk mensen af te schrikken en te bewijzen dat het geen vluchtelingen betreft.
Bestaat er een thermometer voor solidariteit? Is het de erkenning van internationale mensenrechten – en vluchtelingenverdragen, is het de begroting voor ontwikkelingssamenwerking, het aantal vredesmissies en militairen die risico’s nemen. Is het de bewondering van en waardering voor deze militairen, die het risico lopen dat de rest van de samenleving niet loopt. Is de wijze waarop Nederlanders denken over en omgaan met vluchtelingen die ons land hebben weten te bereiken een indicator. Voor echte solidariteit ben je bereid zelf iets op te offeren. Dat kan een financieel offer zijn, door een directe donatie aan humanitaire organisaties of door het delen van welvaart in ons land. Subtieler is het bevorderen en waarderen van de bijdrage die vluchtelingen aan onze samenleving kunnen leveren. Met die solidariteit bereiken we dat vluchtelingen in ons land niet alleen in vrijheid kunnen leven, maar zich ook kunnen ontplooien.
